આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,જો પ્રકાશનું સમાંતર કિરણપુંજ સ્લિટના સમતલ પર એવી રીતે આપાત થાય કે જેથી બિંદુ $O$ પર પથ તફાવત $\Delta x = d \sin \theta = d \cdot (\frac{2d/3}{d}) = \frac{2d}{3}$ થાય,અને જો બિંદુ $O$ એકવર્ણી પ્રકાશ માટે મહત્તમ (maxima) હોય,તો નીચેનામાંથી કઈ તરંગલંબાઈ આપાત પ્રકાશની હોઈ શકે નહીં? [$d << D, \lambda << d$ ધારો]

  • A
    $d^2/ 3D$
  • B
    $d^2/ 6D$
  • C
    $d^2/ 12D$
  • D
    $d^2 /18D$

Explore More

Similar Questions

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,બે સ્લિટ $A$ અને $B$ તેમના નિશ્ચિત કેન્દ્રની આસપાસ $0.8 \ mm$ ના સરેરાશ અંતરે દોલન કરે છે. સમય $t$ પર સ્લિટ્સ વચ્ચેનું અંતર $d = (0.8 + 0.04 \sin \omega t) \ mm$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\omega = 0.08 \ rad \ s^{-1}$ છે. સ્લિટ્સથી પડદાનું અંતર $1 \ m$ છે અને સ્લિટ્સને પ્રકાશિત કરવા માટે વપરાતા પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $6000 \ \mathring A$ છે. પડદા પરની વ્યતિકરણ ભાત સમય સાથે બદલાય છે,જ્યારે મધ્યસ્થ પ્રકાશિત શલાકા (શૂન્યમી શલાકા) બિંદુ $O$ પર સ્થિર રહે છે.
$(1)$ બિંદુ $O$ ની ઉપરની $8$ મી પ્રકાશિત શલાકા સમય સાથે બે અંતિમ સ્થાનો વચ્ચે દોલન કરે છે. આ બે અંતિમ સ્થાનો વચ્ચેનું અંતર,માઇક્રોમીટરમાં $(\mu m)$,કેટલું છે?
$(2)$ $8$ મી પ્રકાશિત શલાકા જે મહત્તમ ઝડપથી ($\mu m/s$ માં) ગતિ કરશે તે કેટલી છે?

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં, સમાન પહોળાઈની સ્લિટ લેવાને બદલે, એક સ્લિટની પહોળાઈ બીજી સ્લિટ કરતા બમણી કરવામાં આવે છે. તો વ્યતિકરણ ભાતમાં

$1.45$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી પ્લાસ્ટિકની પાતળી ફીલ્મને વ્યતિકરણ પામતા તરંગના માર્ગમાં મૂકવામાં આવે,તો મધ્યસ્થ શલાકા $5$ શલાકા જેટલા અંતરે ખસે છે. જો પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $5890 \, \mathring{A}$ હોય,તો ફીલ્મની જાડાઈ શોધો.

Difficult
View Solution

$\mu = 3/2$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી માઈકા શીટની ન્યૂનતમ જાડાઈ કેટલી હોવી જોઈએ,જેને $YDSE$ માં એક સ્લિટની સામે મૂકવાથી પડદાના કેન્દ્ર પર તીવ્રતા મહત્તમ તીવ્રતા કરતા અડધી થઈ જાય?

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં એકપાત્રીય પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને વ્યતિકરણ પામતા તરંગોમાંથી એકના માર્ગમાં $12 \times 10^{-5} \text{ cm}$ જાડાઈની માઈકાની પાતળી ફિલ્મ મૂકતા,ફ્રિન્જ પેટર્ન એક પ્રકાશિત ફ્રિન્જની પહોળાઈ જેટલા અંતરે સ્થાનાંતરિત થાય છે. જો વપરાયેલ તરંગલંબાઈ $\lambda = 6 \times 10^{-5} \text{ cm}$ હોય,તો માઈકાનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo